Demand Planning vs Demand Forecasting ต่างกันอย่างไร?

Demand Planning และ Demand Forecasting เป็นแนวคิดที่เกี่ยวข้องกับการวางแผนความต้องการ การจัดการสินค้า และการเตรียมทรัพยากรของธุรกิจ จึงอาจทำให้หลายคนเข้าใจว่าทั้งสองคำหมายถึงกระบวนการเดียวกัน

แต่ในความเป็นจริง Demand Forecasting เน้นการคาดการณ์ความต้องการในอนาคต ขณะที่ Demand Planning ครอบคลุมการนำข้อมูล Forecast และปัจจัยทางธุรกิจมาจัดทำแผนเพื่อรองรับความต้องการ ดังนั้น การเข้าใจความแตกต่างของทั้งสองกระบวนการจึงช่วยให้ธุรกิจสามารถนำข้อมูลไปใช้วางแผนสินค้า การจัดซื้อ การผลิต และการบริหารสินค้าคงคลังได้เหมาะสมมากขึ้น

แต่ในความเป็นจริง Demand Forecasting เน้นการคาดการณ์ความต้องการในอนาคต ขณะที่ Demand Planning ครอบคลุมการนำข้อมูล Forecast และปัจจัยทางธุรกิจมาจัดทำแผนเพื่อรองรับความต้องการ ดังนั้น การเข้าใจความแตกต่างของทั้งสองกระบวนการจึงช่วยให้ธุรกิจสามารถนำข้อมูลไปใช้วางแผนสินค้า การจัดซื้อ การผลิต และการบริหารสินค้าคงคลังได้เหมาะสมมากขึ้น

Demand Forecasting กับ Demand Planning คืออะไร?

Demand Forecasting และ Demand Planning เป็นกระบวนการที่ช่วยให้ธุรกิจเตรียมพร้อมต่อความต้องการของลูกค้าในอนาคต แต่มีหน้าที่แตกต่างกัน โดย Demand Forecasting เน้นการคาดการณ์ความต้องการ ส่วน Demand Planning เน้นการนำข้อมูลดังกล่าวไปวางแผนการดำเนินงานในด้านต่าง ๆ

Demand Forecasting คืออะไร?

Demand Forecasting หรือการคาดการณ์ความต้องการ คือกระบวนการประเมินว่าลูกค้าน่าจะมีความต้องการสินค้า บริการ หรือทรัพยากรในปริมาณเท่าใดในอนาคต โดยอาศัยข้อมูลและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง เช่น

• ยอดขายและคำสั่งซื้อในอดีต

• แนวโน้มความต้องการของลูกค้า

• ฤดูกาลและช่วงเวลาของปี

• โปรโมชั่นหรือกิจกรรมทางการตลาด

• การเปลี่ยนแปลงของตลาด

ตัวอย่างเช่น ธุรกิจพบว่ายอดขายเครื่องปรับอากาศเพิ่มขึ้นในช่วงฤดูร้อนทุกปี จึงสามารถนำข้อมูลดังกล่าวมาวิเคราะห์เพื่อประมาณความต้องการในช่วงฤดูร้อนของปีถัดไปได้ ผลลัพธ์จากการ Forecast อาจอยู่ในรูปของตัวเลขหรือประมาณการความต้องการ ซึ่งสามารถนำไปใช้ประกอบการวางแผนด้านอื่นต่อไป

อย่างไรก็ตาม Forecast ไม่ได้หมายความว่าธุรกิจจะสามารถคาดการณ์อนาคตได้อย่างแม่นยำ 100% แต่เป็นการใช้ข้อมูลเพื่อ ลดความไม่แน่นอนและช่วยให้การตัดสินใจมีหลักฐานรองรับมากขึ้น

Demand Planning คืออะไร?

Demand Planning คือกระบวนการนำข้อมูลเกี่ยวกับความต้องการของตลาด รวมถึงผลจาก Demand Forecasting มาประกอบการวางแผนว่าธุรกิจควรเตรียมสินค้า ทรัพยากร และการดำเนินงานอย่างไรเพื่อรองรับความต้องการที่คาดการณ์ไว้

ดังนั้น Demand Planning จึงมีขอบเขตกว้างกว่าการคาดการณ์เพียงอย่างเดียว โดยอาจเกี่ยวข้องกับหลายฝ่าย เช่น

• ฝ่ายขายและการตลาด: วางแผนจากแนวโน้มยอดขาย โปรโมชั่น และกิจกรรมทางการตลาด

• ฝ่ายจัดซื้อ: วางแผนปริมาณและช่วงเวลาการสั่งซื้อ

• ฝ่ายผลิต: เตรียมวัตถุดิบ กำลังการผลิต และตารางการผลิต

• ฝ่ายคลังสินค้า: วางแผนปริมาณสินค้าและพื้นที่จัดเก็บ

• ฝ่ายบริหาร: ใช้ข้อมูลเพื่อประกอบการตัดสินใจและจัดสรรทรัพยากร

ตัวอย่างเช่น หาก Demand Forecasting คาดว่าความต้องการสินค้าในเดือนหน้าจะเพิ่มขึ้น 20% Demand Planning จะนำข้อมูลนี้ไปพิจารณาร่วมกับสินค้าคงคลังที่มีอยู่ ระยะเวลาจัดซื้อ และกำลังการผลิต เพื่อกำหนดว่าธุรกิจควรสั่งซื้อหรือผลิตสินค้าเพิ่มเท่าใด และควรเตรียมการล่วงหน้าเมื่อใด

Demand Forecasting เป็นส่วนหนึ่งของ Demand Planning อย่างไร?

สามารถมองความสัมพันธ์ของทั้งสองกระบวนการได้ว่า Demand Forecasting เป็นข้อมูลสำคัญที่ช่วยให้ Demand Planning ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยเริ่มจากการวิเคราะห์ข้อมูลเพื่อคาดการณ์ความต้องการ แล้วนำผลลัพธ์ไปประกอบการจัดทำแผนธุรกิจ

ตัวอย่างลำดับการทำงาน ได้แก่

ข้อมูลในอดีตและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง → Demand Forecasting → ประมาณการความต้องการ → Demand Planning → แผนจัดซื้อ ผลิต และบริหารสินค้าคงคลัง

อย่างไรก็ตาม Demand Planning ไม่ได้มีหน้าที่เพียงนำ Forecast มาใช้เท่านั้น แต่ยังต้องพิจารณาข้อมูลจากหลายฝ่ายและข้อจำกัดของธุรกิจร่วมด้วย เช่น งบประมาณ ความสามารถในการผลิต ระยะเวลาจัดซื้อ และปริมาณสินค้าที่มีอยู่จริง

จึงสรุปได้ว่า Demand Forecasting ตอบคำถามว่า “คาดว่าจะมีความต้องการเท่าไร” ส่วน Demand Planning ต่อยอดไปสู่คำถามว่า “ธุรกิจควรเตรียมตัวอย่างไรเพื่อรองรับความต้องการนั้น”

Demand Planning กับ Demand Forecasting ต่างกันอย่างไร?

แม้ Demand Planning และ Demand Forecasting จะมีเป้าหมายร่วมกันในการช่วยให้ธุรกิจเตรียมพร้อมต่อความต้องการในอนาคต แต่ทั้งสองกระบวนการมีหน้าที่และขอบเขตต่างกัน โดย Demand Forecasting เน้นการประมาณความต้องการ ส่วน Demand Planning นำข้อมูลดังกล่าวไปกำหนดแนวทางดำเนินงานของธุรกิจ

แม้ Demand Planning และ Demand Forecasting จะมีเป้าหมายร่วมกันในการช่วยให้ธุรกิจเตรียมพร้อมต่อความต้องการในอนาคต แต่ทั้งสองกระบวนการมีหน้าที่และขอบเขตต่างกัน โดย Demand Forecasting เน้นการประมาณความต้องการ ส่วน Demand Planning นำข้อมูลดังกล่าวไปกำหนดแนวทางดำเนินงานของธุรกิจ

แตกต่างกันด้านวัตถุประสงค์อย่างไร?

ความแตกต่างที่เห็นได้ชัดคือคำถามที่แต่ละกระบวนการต้องการตอบ Demand Forecasting ต้องการประเมินว่าในอนาคตลูกค้าน่าจะมีความต้องการสินค้าเป็นจำนวนเท่าใด ขณะที่ Demand Planning นำคำตอบดังกล่าวไปพิจารณาต่อว่า ธุรกิจควรเตรียมสินค้าและทรัพยากรอย่างไรเพื่อรองรับความต้องการนั้น

ตัวอย่างเช่น หากธุรกิจคาดการณ์ว่าความต้องการสินค้าในเดือนหน้าจะเพิ่มขึ้น 20% ข้อมูลดังกล่าวถือเป็นผลจาก Demand Forecasting แต่การตัดสินใจว่าจะสั่งซื้อวัตถุดิบเพิ่มเท่าใด เพิ่มกำลังการผลิตหรือไม่ และควรเตรียมสินค้าคงคลังไว้ระดับใด เป็นส่วนของ Demand Planning

กล่าวง่าย ๆ คือ

• Demand Forecasting: “คาดว่าลูกค้าจะต้องการเท่าไร?”

• Demand Planning: “แล้วธุรกิจควรเตรียมตัวอย่างไร?”

แตกต่างกันด้านขอบเขตการทำงานอย่างไร?

Demand Forecasting มีขอบเขตหลักอยู่ที่การวิเคราะห์ข้อมูลและปัจจัยต่าง ๆ เพื่อประมาณความต้องการในอนาคต เช่น ยอดขายที่ผ่านมา ฤดูกาล แนวโน้มตลาด หรือพฤติกรรมลูกค้า

ส่วน Demand Planning มีขอบเขตกว้างกว่า เพราะต้องนำ Forecast มาพิจารณาร่วมกับข้อมูลและข้อจำกัดจากหลายส่วนของธุรกิจ เช่น

• ฝ่ายขาย: แนวโน้มยอดขายและคำสั่งซื้อที่คาดว่าจะเกิดขึ้น

• การตลาด: โปรโมชั่น แคมเปญ และกิจกรรมที่อาจกระตุ้นความต้องการ

• จัดซื้อ: ระยะเวลาจัดซื้อและความสามารถในการจัดหาสินค้า

• ฝ่ายผลิต: กำลังการผลิต วัตถุดิบ และข้อจำกัดในการผลิต

• คลังสินค้า: ปริมาณสินค้าคงเหลือและพื้นที่จัดเก็บ

ดังนั้น Forecasting จึงเป็นกระบวนการที่เน้นการ “คาดการณ์” ขณะที่ Planning เป็นกระบวนการที่เชื่อมโยงการคาดการณ์เข้ากับ “การวางแผนและการดำเนินงาน” ของธุรกิจ

แตกต่างกันด้านผลลัพธ์อย่างไร?

ผลลัพธ์ของ Demand Forecasting มักอยู่ในรูปของตัวเลขหรือประมาณการความต้องการ เช่น คาดว่าจะขายสินค้าได้ 5,000 หน่วยในเดือนถัดไป ข้อมูลนี้สามารถใช้เป็นพื้นฐานสำหรับการตัดสินใจในขั้นตอนต่อไป

ขณะที่ Demand Planning นำข้อมูล Forecast มารวมกับข้อมูลด้านสินค้าคงคลัง การจัดซื้อ การผลิต และทรัพยากร เพื่อจัดทำเป็นแผนที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง เช่น

Demand Forecasting: คาดการณ์ความต้องการ 5,000 หน่วย
Demand Planning: วางแผนให้มีสินค้าเพียงพอ 5,000 หน่วย โดยพิจารณาจากสินค้าคงเหลือ ระยะเวลาจัดซื้อ และกำลังการผลิตที่มีอยู่

จึงกล่าวได้ว่า Demand Forecasting เป็นการสร้างข้อมูลประมาณการ ส่วน Demand Planning คือการนำข้อมูลนั้นไปใช้กำหนดแนวทางดำเนินงาน ทั้งสองจึงมีบทบาทต่อเนื่องกัน และไม่ควรนำมาใช้แทนกันโดยตรง

Demand Planning และ Demand Forecasting ใช้ข้อมูลอะไรบ้าง?

ทั้ง Demand Planning และ Demand Forecasting ต้องอาศัยข้อมูลเพื่อให้การคาดการณ์และการวางแผนมีความแม่นยำมากขึ้น โดยข้อมูลบางส่วนสามารถใช้ร่วมกันได้ เช่น ยอดขายและความต้องการในอดีต แต่ Demand Planning จะพิจารณาข้อมูลจากหลายฝ่ายและปัจจัยทางธุรกิจเพิ่มเติม เพื่อเปลี่ยนผล Forecast ให้เป็นแผนที่สามารถนำไปปฏิบัติได้จริง

ข้อมูลยอดขายและความต้องการในอดีต

ข้อมูลยอดขายและคำสั่งซื้อในอดีตถือเป็นพื้นฐานสำคัญของ Demand Forecasting เพราะช่วยให้ธุรกิจมองเห็นรูปแบบและแนวโน้มของความต้องการ เช่น สินค้าที่ขายดี ช่วงเวลาที่มียอดขายสูง หรือช่วงที่ความต้องการลดลง

นอกจากยอดขายแล้ว ธุรกิจอาจพิจารณาข้อมูลอื่นประกอบ เช่น

• ปริมาณคำสั่งซื้อในแต่ละช่วงเวลา

• ความถี่ในการซื้อสินค้า

• รูปแบบการซื้อของลูกค้า

• ช่วงเวลาที่ความต้องการเพิ่มขึ้นหรือลดลง

เมื่อมีข้อมูลเหล่านี้อย่างต่อเนื่อง ธุรกิจสามารถนำมาวิเคราะห์เพื่อประมาณความต้องการในอนาคตได้ อย่างไรก็ตาม หากมีปัจจัยใหม่ เช่น โปรโมชั่นขนาดใหญ่หรือการเปลี่ยนแปลงของตลาด ก็ควรนำมาพิจารณาร่วมกับข้อมูลในอดีตด้วย

ข้อมูลสินค้าคงคลัง

ข้อมูล สินค้าคงคลัง ช่วยให้ธุรกิจทราบว่าสถานการณ์ปัจจุบันมีสินค้าเพียงพอสำหรับรองรับความต้องการที่คาดการณ์ไว้หรือไม่ โดยข้อมูลที่เกี่ยวข้องอาจประกอบด้วย

• ปริมาณสินค้าคงเหลือในปัจจุบัน

• การรับเข้าและเบิกจ่ายสินค้า

• สินค้าที่กำลังอยู่ระหว่างการจัดซื้อ

• อัตราการหมุนเวียนของสินค้า

• สินค้าที่มีแนวโน้มค้างสต็อกหรือใกล้หมด

ข้อมูลเหล่านี้มีความสำคัญต่อ Demand Planning เพราะแม้ Forecast จะระบุว่าธุรกิจต้องการสินค้าเพิ่ม แต่หากมีสินค้าคงเหลือหรือสินค้าที่กำลังจะเข้าคลังอยู่แล้ว แผนการจัดซื้อก็อาจไม่จำเป็นต้องเพิ่มขึ้นตามจำนวน Forecast ทั้งหมด

ข้อมูลจากฝ่ายขายและการตลาด

ข้อมูลจากฝ่ายขายและการตลาดช่วยให้ธุรกิจเข้าใจปัจจัยที่อาจทำให้ความต้องการเปลี่ยนแปลงจากแนวโน้มในอดีต เช่น โปรโมชั่น แคมเปญ การเปิดตัวสินค้าใหม่ หรือแนวโน้มคำสั่งซื้อจากลูกค้า

ตัวอย่างเช่น หากข้อมูลยอดขายในอดีตแสดงว่าสินค้ามียอดขายเฉลี่ย 1,000 หน่วยต่อเดือน แต่ฝ่ายการตลาดกำลังจะจัดโปรโมชั่นครั้งใหญ่ในเดือนถัดไป Demand Forecasting อาจต้องนำปัจจัยนี้มาพิจารณาเพิ่มเติม เพราะความต้องการที่เกิดขึ้นจริงอาจสูงกว่าค่าเฉลี่ยเดิม

สำหรับ Demand Planning ข้อมูลเหล่านี้ยังช่วยให้แต่ละฝ่ายเตรียมแผนให้สอดคล้องกันมากขึ้น ทั้งด้านสินค้า การจัดซื้อ การผลิต และการจัดเก็บ

ข้อมูลการจัดซื้อและการผลิต

เมื่อได้ประมาณการความต้องการแล้ว Demand Planning ต้องพิจารณาต่อว่าธุรกิจสามารถจัดหาหรือผลิตสินค้าได้ตามแผนหรือไม่ จึงจำเป็นต้องใช้ข้อมูลจากฝ่ายจัดซื้อและฝ่ายผลิต เช่น

• ระยะเวลาตั้งแต่สั่งซื้อจนได้รับสินค้า (Lead Time)

• ความสามารถและกำลังการผลิต

• ปริมาณวัตถุดิบที่มีอยู่

• ระยะเวลาที่ใช้ในการผลิต

• ข้อจำกัดด้านเครื่องจักร บุคลากร หรือทรัพยากร

ตัวอย่างเช่น Demand Forecasting คาดว่าธุรกิจต้องการสินค้าเพิ่ม 2,000 หน่วยในเดือนหน้า แต่ฝ่ายจัดซื้อแจ้งว่าซัพพลายเออร์ใช้เวลา 30 วันในการจัดส่ง ข้อมูลนี้จะทำให้ฝ่ายที่เกี่ยวข้องต้องนำระยะเวลาจัดซื้อไปประกอบการวางแผนล่วงหน้า

ดังนั้น ข้อมูลสำหรับ Demand Forecasting จะเน้นไปที่ “ความต้องการน่าจะเป็นอย่างไร” ขณะที่ Demand Planning ต้องนำข้อมูลด้านความต้องการ สินค้าคงคลัง การขาย การตลาด การจัดซื้อ และการผลิตมาพิจารณาร่วมกัน เพื่อกำหนดว่า “ธุรกิจควรดำเนินการอย่างไร”

Demand Planning และ Demand Forecasting มีประโยชน์อย่างไร?

การทำ Demand Forecasting และ Demand Planning ช่วยให้ธุรกิจรับมือกับความผันผวนของความต้องการได้อย่างเป็นระบบมากขึ้น โดย Forecasting ช่วยประเมินความต้องการในอนาคตเพื่อลดความไม่แน่นอน ขณะที่ Planning นำข้อมูลดังกล่าวไปใช้กำหนดแผนด้านสินค้า ทรัพยากร และการดำเนินงาน

ช่วยเตรียมสินค้าให้เหมาะกับความต้องการ

เมื่อธุรกิจมีข้อมูลคาดการณ์ความต้องการและนำมาจัดทำแผนที่เหมาะสม จะช่วยให้สามารถเตรียมสินค้าได้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่คาดว่าจะเกิดขึ้น โดยไม่ต้องอาศัยการตัดสินใจจากความรู้สึกหรือการคาดเดาเพียงอย่างเดียว

ตัวอย่างเช่น หากข้อมูลแสดงให้เห็นว่าความต้องการสินค้าประเภทหนึ่งเพิ่มขึ้นในช่วงเทศกาล ธุรกิจสามารถนำข้อมูลดังกล่าวมาประกอบการวางแผนจัดซื้อหรือผลิตล่วงหน้า เพื่อให้มีสินค้าเพียงพอต่อความต้องการ

ในทางกลับกัน หากคาดว่าความต้องการมีแนวโน้มลดลง ธุรกิจก็สามารถปรับปริมาณการสั่งซื้อหรือการผลิตให้เหมาะสม เพื่อลดโอกาสเกิดสินค้าคงคลังส่วนเกิน

ช่วยลดต้นทุนและการใช้ทรัพยากรที่ไม่จำเป็น

การคาดการณ์และวางแผนความต้องการอย่างเป็นระบบช่วยให้ธุรกิจตัดสินใจเกี่ยวกับการใช้ทรัพยากรได้เหมาะสมมากขึ้น เพราะสามารถวางแผนล่วงหน้าจากข้อมูลแทนการแก้ปัญหาเมื่อเกิดเหตุการณ์ขึ้นแล้ว

ตัวอย่างต้นทุนที่สามารถนำมาพิจารณาได้ ได้แก่

• ต้นทุนการจัดซื้อ: วางแผนปริมาณและช่วงเวลาการสั่งซื้อให้เหมาะสม

• ต้นทุนการผลิต: เตรียมวัตถุดิบและกำลังการผลิตให้สอดคล้องกับความต้องการ

• ต้นทุนการจัดเก็บ: ลดการถือครองสินค้าที่มากเกินความจำเป็น

• ต้นทุนจากการเร่งดำเนินการ: ลดความจำเป็นในการสั่งซื้อหรือผลิตแบบเร่งด่วนเมื่อสินค้าไม่เพียงพอ

ทั้งนี้ Demand Forecasting ไม่สามารถรับประกันว่าการคาดการณ์จะถูกต้อง 100% แต่การมีข้อมูลที่เหมาะสมและนำผล Forecast มาทบทวนอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยให้ธุรกิจปรับแผนตามสถานการณ์และใช้ทรัพยากรได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ช่วยให้แต่ละฝ่ายทำงานสอดคล้องกัน

Demand Planning ยังมีบทบาทในการเชื่อมโยงข้อมูลระหว่างฝ่ายต่าง ๆ เพราะการวางแผนความต้องการไม่ได้เป็นหน้าที่ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง แต่เกี่ยวข้องกับหลายส่วนของธุรกิจ

ตัวอย่างเช่น ฝ่ายขายอาจให้ข้อมูลแนวโน้มคำสั่งซื้อ ฝ่ายการตลาดแจ้งแผนโปรโมชั่น ฝ่ายจัดซื้อให้ข้อมูลระยะเวลาจัดหาสินค้า ขณะที่ฝ่ายคลังสินค้ารายงานปริมาณสินค้าคงเหลือ ข้อมูลเหล่านี้สามารถนำมาพิจารณาร่วมกันเพื่อจัดทำแผนที่สอดคล้องกับสถานการณ์จริง

เมื่อแต่ละฝ่ายใช้ข้อมูลและเป้าหมายเดียวกัน จะช่วยลดความคลาดเคลื่อนในการวางแผน เช่น ฝ่ายขายคาดว่าสินค้าจะขายได้เพิ่มขึ้น แต่ฝ่ายจัดซื้อไม่ได้เตรียมสินค้าไว้เพียงพอ หรือฝ่ายผลิตวางแผนกำลังการผลิตไม่สอดคล้องกับความต้องการ

ดังนั้น Demand Planning จึงช่วยให้การตัดสินใจของแต่ละฝ่ายเชื่อมโยงกันมากขึ้น ตั้งแต่ การคาดการณ์ความต้องการ การจัดซื้อ การผลิต ไปจนถึงการบริหารสินค้าคงคลัง เพื่อให้ธุรกิจสามารถเตรียมทรัพยากรและดำเนินงานไปในทิศทางเดียวกัน

Demand Planning และ Demand Forecasting ทำงานร่วมกันอย่างไร?

แม้ Demand Planning และ Demand Forecasting จะมีหน้าที่แตกต่างกัน แต่สามารถทำงานต่อเนื่องกันได้ โดยเริ่มจากการรวบรวมข้อมูลเพื่อประเมินความต้องการในอนาคต จากนั้นนำผล Forecast มาจัดทำแผนด้านสินค้าและทรัพยากร ก่อนติดตามผลและนำข้อมูลที่เกิดขึ้นจริงกลับมาปรับปรุงการคาดการณ์ในรอบถัดไป

1. รวบรวมและวิเคราะห์ข้อมูล

ขั้นแรกคือการรวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับความต้องการและการดำเนินงานของธุรกิจ เช่น ยอดขายในอดีต คำสั่งซื้อ สินค้าคงคลัง แนวโน้มตลาด โปรโมชั่น รวมถึงข้อมูลจากฝ่ายขาย การตลาด จัดซื้อ และฝ่ายผลิต

จากนั้นควรตรวจสอบความถูกต้องและความครบถ้วนของข้อมูลก่อนนำไปวิเคราะห์ เพื่อให้ผลการคาดการณ์มีพื้นฐานจากข้อมูลที่น่าเชื่อถือ

2. จัดทำ Demand Forecast

เมื่อมีข้อมูลที่เหมาะสมแล้ว จึงนำมาวิเคราะห์เพื่อจัดทำ Demand Forecast หรือประมาณการความต้องการในอนาคต โดยอาจพิจารณาทั้งแนวโน้มจากข้อมูลในอดีตและปัจจัยที่อาจทำให้ความต้องการเปลี่ยนแปลง

ตัวอย่างเช่น หากธุรกิจพบว่ายอดขายเพิ่มขึ้นในช่วงเทศกาลเป็นประจำ และปีนี้มีแผนจัดโปรโมชั่นเพิ่มเติม ก็สามารถนำทั้งสองปัจจัยมาประกอบการคาดการณ์ เพื่อประเมินปริมาณความต้องการที่มีแนวโน้มจะเกิดขึ้น

อย่างไรก็ตาม Forecast ยังคงเป็นการประมาณการ ไม่ใช่ตัวเลขที่รับประกันว่าจะเกิดขึ้นจริง ธุรกิจจึงควรนำผลไปทบทวนและปรับปรุงตามข้อมูลใหม่อยู่เสมอ

3. นำ Forecast มาจัดทำ Demand Plan

หลังจากได้ผลการคาดการณ์แล้ว ธุรกิจสามารถนำ Forecast มาจัดทำ Demand Plan โดยพิจารณาร่วมกับข้อมูลและข้อจำกัดของแต่ละฝ่าย เพื่อกำหนดแนวทางรองรับความต้องการที่คาดการณ์ไว้

แผนอาจครอบคลุมเรื่องต่าง ๆ เช่น

• การจัดซื้อ: กำหนดปริมาณและช่วงเวลาที่ควรสั่งซื้อ

• การผลิต: วางแผนวัตถุดิบ กำลังการผลิต และตารางการผลิต

• สินค้าคงคลัง: กำหนดปริมาณสินค้าที่ควรเตรียมและเติมเข้าคลัง

• ทรัพยากร: เตรียมบุคลากร พื้นที่จัดเก็บ หรือทรัพยากรอื่นที่จำเป็น

ขั้นตอนนี้จึงเป็นจุดที่เห็นความแตกต่างระหว่าง Forecasting และ Planning ได้ชัดเจน เพราะ Forecast ให้ข้อมูลว่า “ความต้องการน่าจะเป็นเท่าไร” ส่วน Planning นำข้อมูลนั้นไปกำหนดว่า “ธุรกิจควรเตรียมและดำเนินการอย่างไร”

4. ติดตามผลและปรับแผน

หลังนำแผนไปใช้ ธุรกิจควรติดตามความต้องการที่เกิดขึ้นจริงและเปรียบเทียบกับ Forecast เพื่อดูว่าผลลัพธ์แตกต่างจากที่คาดการณ์ไว้มากน้อยเพียงใด

หากพบว่าความต้องการเปลี่ยนแปลงจากปัจจัยใหม่ เช่น โปรโมชั่นไม่ได้ผลตามคาด ยอดขายเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว หรือสถานการณ์ตลาดเปลี่ยนไป ธุรกิจก็สามารถนำข้อมูลดังกล่าวมาปรับทั้ง Forecast และแผนการดำเนินงานให้เหมาะสม

จึงมองกระบวนการโดยรวมได้เป็น

รวบรวมข้อมูล → Demand Forecasting → Demand Planning → ดำเนินงาน → ติดตามผล → ปรับ Forecast และแผน

การทำงานในลักษณะนี้ช่วยให้ Demand Forecasting และ Demand Planning ไม่ได้เป็นกระบวนการที่แยกออกจากกัน แต่เป็นส่วนที่สนับสนุนกัน เพื่อให้ธุรกิจสามารถวางแผนสินค้า ทรัพยากร และการดำเนินงานให้สอดคล้องกับความต้องการที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ

Demand Planning และ Demand Forecasting เกี่ยวข้องกับการจัดการสินค้าคงคลังอย่างไร?

การจัดการสินค้าคงคลังต้องอาศัยข้อมูลเพื่อให้ธุรกิจมีสินค้าเพียงพอต่อความต้องการโดยไม่ต้องถือครองสินค้าเกินความจำเป็น Demand Forecasting ช่วยประเมินว่าความต้องการในอนาคตมีแนวโน้มเป็นอย่างไร ขณะที่ Demand Planning นำข้อมูลดังกล่าวมาวางแผนปริมาณสินค้า การจัดซื้อ และการเติมสินค้าให้เหมาะสมกับสถานการณ์

ช่วยวางแผนปริมาณสินค้าที่ควรมี

ข้อมูลจาก Demand Forecasting ช่วยให้ธุรกิจประเมินปริมาณสินค้าที่มีแนวโน้มจะต้องใช้หรือจำหน่ายในแต่ละช่วงเวลา จากนั้น Demand Planning สามารถนำข้อมูลดังกล่าวมาพิจารณาร่วมกับสินค้าคงเหลือที่มีอยู่ ระยะเวลาจัดซื้อ และเป้าหมายด้าน Inventory เพื่อกำหนดปริมาณสินค้าที่ควรเตรียม

ตัวอย่างเช่น หากธุรกิจคาดการณ์ว่ายอดขายสินค้าในเดือนหน้าจะเพิ่มขึ้นจากปกติ ฝ่ายที่เกี่ยวข้องสามารถวางแผนเตรียมสินค้าเพิ่มล่วงหน้า เพื่อให้มีสินค้าเพียงพอเมื่อความต้องการเพิ่มขึ้น

ในทางกลับกัน หากคาดว่าความต้องการจะลดลง ธุรกิจก็สามารถปรับแผนการจัดซื้อหรือการผลิต เพื่อหลีกเลี่ยงการมีสินค้าคงคลังมากเกินความจำเป็น

ช่วยวางแผนการจัดซื้อและเติมสินค้า

เมื่อทราบแนวโน้มความต้องการแล้ว ธุรกิจสามารถนำข้อมูล Forecast มาใช้ประกอบการตัดสินใจว่า ควรจัดซื้อหรือเติมสินค้าเท่าใด และควรดำเนินการเมื่อใด โดยพิจารณาร่วมกับปริมาณสินค้าที่มีอยู่และระยะเวลาที่ใช้ในการจัดหา

ตัวอย่างเช่น หากคาดว่าสินค้าจะถูกจำหน่ายเพิ่มขึ้นในอีก 2 สัปดาห์ และซัพพลายเออร์ใช้เวลา 1 สัปดาห์ในการจัดส่ง ธุรกิจอาจต้องวางแผนสั่งซื้อสินค้าล่วงหน้า เพื่อให้สินค้าเข้าคลังทันต่อความต้องการ

การวางแผนในลักษณะนี้ช่วยให้การจัดซื้อและการเติมสินค้าเป็นไปตามข้อมูลความต้องการมากขึ้น แทนที่จะรอให้สินค้าใกล้หมดแล้วจึงค่อยดำเนินการ ซึ่งอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการจัดหาไม่ทัน

ลดความเสี่ยง Stockout และสินค้าค้างสต็อก

การนำ Demand Forecasting และ Demand Planning มาใช้ร่วมกับการจัดการสินค้าคงคลังช่วยสร้างสมดุลระหว่าง การมีสินค้าเพียงพอ กับ การไม่ถือครองสินค้ามากเกินไป

หากธุรกิจมีสินค้าน้อยกว่าความต้องการ อาจเกิด Stockout หรือสินค้าขาดสต็อก ซึ่งส่งผลต่อโอกาสในการขายและความต่อเนื่องของการดำเนินงาน ในทางกลับกัน หากมีสินค้ามากเกินไป ก็อาจทำให้เกิดต้นทุนการจัดเก็บและเงินทุนจม รวมถึงความเสี่ยงที่สินค้าจะค้างสต็อก

ดังนั้น การใช้ Forecast เป็นข้อมูลประกอบการวางแผนจะช่วยให้ธุรกิจสามารถ

• เตรียมสินค้าให้สอดคล้องกับความต้องการที่คาดการณ์ไว้

• วางแผนจัดซื้อและเติมสินค้าได้ล่วงหน้า

• ลดโอกาสเกิดสินค้าขาดสต็อก

• ลดการสั่งซื้อหรือผลิตสินค้ามากเกินความจำเป็น

อย่างไรก็ตาม เนื่องจากความต้องการของลูกค้าสามารถเปลี่ยนแปลงได้ Forecast จึงไม่สามารถรับประกันปริมาณสินค้าที่เหมาะสมได้ 100% ธุรกิจควรติดตามข้อมูลสินค้าคงคลังและความต้องการจริงอย่างต่อเนื่อง เพื่อปรับแผนให้เหมาะกับสถานการณ์ที่เปลี่ยนแปลง

ระบบจัดการสินค้าคงคลังช่วยสนับสนุน Demand Planning และ Demand Forecasting ได้อย่างไร?

การทำ Demand Planning และ Demand Forecasting ต้องอาศัยข้อมูลที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน โดยเฉพาะข้อมูลเกี่ยวกับสินค้าคงคลัง เช่น ยอดคงเหลือ การรับเข้า การเบิกจ่าย และการเคลื่อนไหวของสินค้า ธุรกิจจึงสามารถนำ ระบบจัดการสินค้าคงคลัง มาใช้เพื่อรวบรวมและจัดการข้อมูลเหล่านี้อย่างเป็นระบบ ช่วยให้แต่ละฝ่ายเข้าถึงข้อมูลที่จำเป็นต่อการวิเคราะห์และวางแผนได้สะดวกขึ้น

รวมข้อมูล Inventory ไว้ในระบบเดียว

การจัดเก็บข้อมูล Inventory ไว้ในระบบเดียวช่วยให้ธุรกิจสามารถรวบรวมข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับสินค้าไว้เป็นแหล่งข้อมูลเดียว ไม่ว่าจะเป็นข้อมูลสินค้า การรับสินค้าเข้า การเบิกจ่าย หรือปริมาณสินค้าคงเหลือ

เมื่อข้อมูลถูกรวบรวมอย่างเป็นระบบ ผู้ที่เกี่ยวข้องสามารถเข้าถึงข้อมูลที่ต้องการได้ง่ายขึ้น และลดการพึ่งพาข้อมูลที่กระจายอยู่ในไฟล์หรือระบบหลายแห่ง ซึ่งอาจทำให้เกิดความคลาดเคลื่อนในการวางแผน

ข้อมูลเหล่านี้ยังสามารถนำไปใช้ประกอบการวิเคราะห์ Demand Forecasting และ Demand Planning เช่น ตรวจสอบว่าสินค้าที่คาดว่าจะมีความต้องการเพิ่มขึ้นนั้น ปัจจุบันมีสินค้าเหลืออยู่เท่าใด หรือมีสินค้าอยู่ระหว่างการจัดซื้อหรือไม่

ติดตามสถานะและการเคลื่อนไหวของสินค้า

นอกจากการเก็บข้อมูลแล้ว ระบบจัดการสินค้าคงคลังยังช่วยให้ธุรกิจติดตามการเคลื่อนไหวของสินค้าได้อย่างต่อเนื่อง เช่น สินค้าเข้าคลังเมื่อใด มีการเบิกจ่ายไปเท่าใด และเหลือสินค้าในคลังจำนวนเท่าใด

ข้อมูลที่เป็นปัจจุบันช่วยให้ธุรกิจเห็นสถานการณ์ของ Inventory ได้ใกล้เคียงกับความเป็นจริงมากขึ้น ซึ่งเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนความต้องการและการจัดซื้อ เพราะสามารถนำข้อมูลสินค้าคงเหลือมาเปรียบเทียบกับ Forecast และความต้องการที่คาดการณ์ไว้ได้

ตัวอย่างเช่น หาก Forecast แสดงว่าความต้องการสินค้าในเดือนหน้ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้น แต่ระบบพบว่าสินค้าในคลังมีจำนวนเพียงพออยู่แล้ว ธุรกิจอาจนำข้อมูลดังกล่าวไปพิจารณาก่อนตัดสินใจสั่งซื้อเพิ่มเติม

นำข้อมูลไปสนับสนุนการตัดสินใจ

เมื่อข้อมูล Inventory มีความถูกต้องและเป็นปัจจุบัน ธุรกิจสามารถนำข้อมูลไปประกอบการตัดสินใจด้านต่าง ๆ ได้ เช่น การวางแผนปริมาณสินค้า การจัดซื้อ การเติมสินค้า และการจัดสรรทรัพยากร

ทั้งนี้ ระบบจัดการสินค้าคงคลังทำหน้าที่ สนับสนุนข้อมูลและกระบวนการทำงาน ไม่ได้หมายความว่าระบบจะสามารถคาดการณ์ความต้องการได้อย่างถูกต้อง 100% เพราะการทำ Demand Forecasting ยังต้องพิจารณาปัจจัยอื่น เช่น แนวโน้มตลาด พฤติกรรมลูกค้า ฤดูกาล และกิจกรรมทางการตลาดร่วมด้วย

สำหรับธุรกิจที่ต้องการจัดการข้อมูล Inventory อย่างเป็นระบบ สามารถศึกษา ระบบจัดการสินค้าคงคลัง ของ HashMicro เพื่อดูแนวทางการจัดการข้อมูลสินค้าและการเคลื่อนไหวของสินค้าภายในระบบ

หากต้องการประเมินว่าระบบเหมาะกับรูปแบบการดำเนินงานของธุรกิจหรือไม่ สามารถ ขอคำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญของ HashMicro เพื่อพูดคุยเกี่ยวกับความต้องการของธุรกิจ และสามารถ ขอทดลองใช้งานเดโมฟรี เพื่อศึกษาการทำงานของระบบก่อนตัดสินใจ

สรุป

Demand Forecasting และ Demand Planning มีความเกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ได้มีความหมายเดียวกัน โดย Demand Forecasting เน้นการคาดการณ์ว่าความต้องการในอนาคตน่าจะเป็นอย่างไรจากข้อมูลและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ส่วน Demand Planning เน้นการนำผลการคาดการณ์มาประกอบกับข้อมูลด้านต่าง ๆ เพื่อจัดทำแผนรองรับความต้องการ ทั้งสองจึงสามารถทำงานต่อเนื่องกันตั้งแต่การคาดการณ์ไปจนถึงการวางแผนและดำเนินงานจริง

การนำทั้งสองกระบวนการมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ธุรกิจควรให้ความสำคัญกับคุณภาพของข้อมูลที่ใช้ทำ Forecast การติดตามและปรับปรุงแผนอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงมีข้อมูล สินค้าคงคลัง ที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน เพื่อช่วยให้การจัดซื้อ การผลิต และการบริหารทรัพยากรสอดคล้องกับความต้องการมากขึ้น

การนำทั้งสองกระบวนการมาใช้ให้เกิดประโยชน์ ธุรกิจควรให้ความสำคัญกับคุณภาพของข้อมูลที่ใช้ทำ Forecast การติดตามและปรับปรุงแผนอย่างสม่ำเสมอ รวมถึงมีข้อมูล สินค้าคงคลัง ที่ถูกต้องและเป็นปัจจุบัน เพื่อช่วยให้การจัดซื้อ การผลิต และการบริหารทรัพยากรสอดคล้องกับความต้องการมากขึ้น

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)